Gustaw Marek Brzezin, marszałek województwa, podpisał porozumienie z samorządowcami Związku Gmin i Powiatów Kanału Elbląskiego i Pojezierza Iławskiego na realizację projektów „Strategii rozwoju Krainy Kanału Elbląskiego” o wartości ponad 433 mln zł.
– Kanał Elbląski to swoisty kręgosłup geograficzny trzeciej ważnej krainy naszego województwa – Powiśla – tłumaczy marszałek Brzezin. – Jednocześnie jest chlubą całego regionu, dlatego tak mnie cieszy, że ma dziś renomę architektonicznego i technicznego unikatu o światowej skali. Ta prawdziwa perła regionu warmińsko-mazurskiego może się stać przysłowiową żyłą złota dla terenów znajdujących się w jego sąsiedztwie, dlatego z satysfakcją obserwuję wszelkie formy aktywności, które dzieją się na jego szlaku i na terenach przyległych.
Zaledwie rok temu trwały jeszcze intensywne rozmowy i negocjacje samorządu województwa warmińsko-mazurskiego z Komisją Europejską o środkach unijnych dedykowanych regionowi w ramach Polityki Spójności na lata 2021-2027 oraz kierunkach ich inwestowania na Warmii i Mazurach.
Dziś dysponujemy kwotą blisko 8,4 mld zł (tj. 1,8 mld EUR) i program regionalny na lata 2021-2027 Fundusze Europejskie dla Warmii i Mazur jest już intensywnie wdrażany.
W perspektywie 2021-2027 region mocno postawił na współpracę JST w szczególności na Obszarach Strategicznej Interwencji. Wspólne działanie gmin i powiatów na większym obszarze daje większą szansę na szersze oddziaływanie podejmowanych działań, lepsze efekty interwencji i osiągnięcie faktycznej zmiany przestrzennej. Dlatego w wyniku przeprowadzonej na przełomie 2021 i 2022 identyfikacji projektów strategicznych (zgodnie z przyjętymi przez Zarząd Województwa w sierpniu 2021 r. „Ramami identyfikacji i funkcjonowania projektów strategicznych w perspektywie finansowej UE 2021-2027″) znacząca ilość środków dedykowanych JST została zabezpieczona na projekty strategiczne przygotowane przez partnerstwa gmin i wynikające z ich strategii ponadlokalnych.
Należą do nich projekty w obszarze czystego powietrza, efektywności energetycznej, mobilności miejskiej, zabezpieczenia brzegów i nabrzeży Kanału Elbląskiego i Wielkich Jezior Mazurskich czy też szlaki rowerowe, kulturowe rozwijające turystykę i propagujące dziedzictwo kulturowe naszego regionu.
Takie projekty zgłosiło m.in. partnerstwo gmin zawiązane wokół wyjątkowego na skalę nie tylko Polski ale i Europy Kanału Elbląskiego, który stanowi dziedzictwo kulturowe Warmii i Mazur a jego unikatowość tworzy zespół pięciu pochylni i zasilanie systemu wodami Jezioraka. Od 2011 r. Kanał Elbląski ma status Pomnika Historii. Obecnie prowadzone są starania o wpis UNESCO.
Znaczenie Kanału Elbląskiego dla regionu dostrzeżono również w strategii rozwoju społeczno-gospodarczego Warmińsko-Mazurskie 2030 nie tylko poprzez objęcie go Obszarem Strategicznej Interwencji Niebieski Zachód, ale także kierując działania m.in. na inwestycje infrastrukturalne na Kanale odpowiadające na zapotrzebowanie turystów i mieszkańców oraz wspierające tworzenie popytu na nowe i nowatorskie produkty, w tym turystyczne, przy zachowaniu walorów przyrodniczych regionu.
Już w latach 2007-2013 inwestowano w rozwój Kanału – w ramach RPO WiM 2007-2013 realizowano zintegrowany projekt rozwoju lokalnego pt. „Program Rozwoju Turystyki w obszarze Kanału Elbląskiego i Pojezierza Iławskiego”, który otrzymał dofinansowanie w wysokości 238 mln zł. W tym samym czasie ze środków Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka komplementarnie prowadzona była rewitalizacja Kanału Elbląskiego na odcinkach: Jezioro Drużno – Miłomłyn, Miłomłyn – Zalewo, Miłomłyn – Ostróda – Stare Jabłonki, na którą otrzymano dofinansowanie w wysokości 47,5 mln zł.
– Kanał, miasta i jeziora na jego szlaku są popularne wśród naszych turystów, żeglarzy i wodniaków, jednak zrealizowane inwestycje w znaczący sposób poprawiły warunki wypoczynku oraz komfort życia – dodaje marszałek Brzezin.
Do Związku Gmin i Powiatów Kanału Elbląskiego i Pojezierza Iławskiego należy 15 samorządów lokalnych:
• miasta – Elbląg, Iława, Ostróda,
• miasta i gminy – Miłomłyn, Morąg, Pasłęk, Zalewo,
• gminy wiejskie – Elbląg, Iława, Małdyty, Ostróda, Rychliki,
• a także powiaty – elbląski, iławski i ostródzki.
Strategia uwzględnia także gminy z tego obszaru, które formalnie nie przystąpiły do Związku (Gronowo Elbląskie, Łukta, Markusy).
– Porozumienie terytorialne jest zarówno wyrazem woli obu Stron do podjęcia działań na rzecz realizacji strategii rozwoju społeczno-gospodarczego „Warmińsko-Mazurskie 2030” oraz „Strategii rozwoju Krainy Kanału Elbląskiego na lata 2021-2030”, ale również zobowiązaniem ze strony województwa do zabezpieczenia środków na te działania w Programie a ze strony Związku do realizacji konkretnych projektów strategicznych – mówi Gustaw Marek Brzezin.
Na cztery zaplanowane przez Związek projekty, którym zarząd województwa 21 lutego 2022 roku, nadał status strategicznych przeznaczono w FEWiM ponad 94 mln EUR, w tym:
- 88 875 622 EUR środków z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
- 5 227 976 EUR środków z budżetu państwa w ramach Kontraktu Programowego dla Województwa Warmińsko-Mazurskiego.
Projekty te obejmują:
- modernizację systemu Kanału Elbląskiego poprzez inwestycje w urządzenia wodne i infrastrukturę towarzyszącą w celu zmniejszenia skutków takich zjawisk związanych ze zmianami klimatu jak ulewne deszcze, podtopienia, susze
- inwestycje w infrastrukturę dla ruchu turystycznego na Kanale, które ograniczą stopień zanieczyszczenia wód i ochronią jego strefę przybrzeżną. Będą one polegały na rozbudowie miejsc cumowniczych dla żeglarzy, organizacji nabrzeży, stworzeniu atrakcyjnych miejsc do rekreacji nad wodą
- utworzenie spójnej sieci tras rowerowych połączonych z trasą Green Velo
w oparciu o już istniejące szlaki i atrakcje turystyczne Krainy Kanału Elbląskiego, która przysłuży się do tworzenia produktowej oferty turystycznej - rozwój i poprawę dostępności do wyznaczonego w 2016 r. tematycznego Szlaku Kulturowego Kanału Elbląskiego. Szlak tworzą 23 obiekty w tym m.in.: pochylnie, śluzy, muzea, przystanie. Projekt polega na zaadaptowaniu tych obiektów na cele turystyczne i edukacyjne, ich jednolitym oznakowaniu a także zastosowaniu cyfrowych metod interpretacji i upowszechniania dziedzictwa Kanału.
Środki na te inwestycje zagwarantowane w Programie dostępne będą w trybie niekonkurencyjnym (co oznacza wybór bez konkursu) lub w ramach dedykowanych konkursów zamkniętych.
Źródło/Fot: warmia/mazury.pl
